Η Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Μικρόκαστρο Σιατίστης, στη Δυτική Μακεδονία χτίστηκε στα μέσα περίπου του 18ου αιώνος. Διαδραμάτισε έντονο θρησκευτικό, εθνικό και κοινωνικό ρόλο, τόσο κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας και του απελευθερωτικού αγώνα, όσο και σε όλες τις επόμενες ιστορικές εξελίξεις της περιοχής συνεισφέροντας πνευματική, υλική και πρακτική στήριξη. Αρχικά λειτούργησε ως ενοριακός ναός για τους κατοίκους της γειτονική κωμόπολης του Μικροκάστρου και σύντομα εξελίχθηκε σε μεγάλο Προσκύνημα για τα πολλά θαύματα που επιτελούσε και επιτελεί μέχρι σήμερα η θαυματουργός Εφέστιος Εικόνα της Παναγίας της Ελεούσας.
Από το έτος 1993 λειτουργεί ως Ιερά Γυναικεία Μονή και σύμφωνα με τα Τυπικά του Ορθόδοξου Ανατολικού Μοναχισμού. Η Αδελφότητα της Μονής συνέχισε τις ανακαινιστικές εργασίες των προηγούμενων ετών και ανήγειρε εκ βάθρων νέα πτέρυγα κοιτώνων, Τραπεζαρία, βιβλιοθήκη, αίθουσες υποδοχής επισκεπτών, εργαστήρια και Παρεκκλήσια. Αναμόρφωσε τον περιβάλλοντα χώρο, υλοποίησε προγράμματα αναδάσωσης και συντήρησης κτιρίων, διότι χαρακτηρίστηκε ως διατηρητέο μνημείο.